بسم الله الرحمن الرحيم
گروهيرا رسول اكرم به جهادي فرستاد ، آنها رفتند و مردانه و دليرانه وظيفه مقدسسربازي خود را انجام دادند و برگشتند ،
وقتي كه برگشتند رسول خدا از آنهااستقبال كرد و به آنها خوش آمد گفت ، ولي در ضمن خوش آمد جمله اي گنجانيدكه آنها را وادار كرد از آن حضرت
توضيح بخواهند ، خوش آمد را اينطور فرمود: " مرحبا به گروهي كه از مبارزه كوچك و صحنه كوچك برگشته اند و هنوزمبارزه بزرگ و صحنه بزرگ را در پيش
دارند " . جمعيت چنان گمان بردند كه درنقطه ديگري مي بايست با سپاه ديگري نبرد كنند و شمشير و نيزه به كار برند، سؤال كردند آن مبارزه بزرگ تر و
صحنه خونين تر چيست و در كجاست ؟ فرمود: آن صحنه صحنه مبارزه با نفس اماره است . در حديث ديگري هست كه رسول خدافرمود : " شيطان من به
دست من اسلام آورد و رام شد " . اين حديث دوم نيزمثل حديث اول از يك جنگ دروني و ناسازگاري داخلي و به تعبير ديگر از يك صفبندي و جبهه بندي
داخلي در وجود انسان حكايت مي كند ، بعلاوه اينكه خبر ميدهد كه اين صف بندي و جبهه بندي را من در وجود خودم به هم زدم و بجاي آنصلح و صفا و
آرامش بر قرار كردم .
اينخود يك حقيقتي است كه علماي روان شناس اعتراف دارند ، مي گويند انسان بهعلل و عواملي حالتي پيدا مي كند كه يك نوع آشفتگي و
ناهماهنگي در افكار واحساساتش پيدا مي شود ، روحيه اش تجزيه مي شودبه دو جبهه و دو قسمت ، لهذا اشخاصي ديده مي شوند كه از آنها دو نوع
كارهاي كاملا متخالف و متضاد ديده مي شود ، در يك لحظه و يك حالت نرم وملايمند ، در لحظه و حالت ديگر درشت خو ، گاهي مهربانندو گاهي بي
عاطفه و قسي القلب ، گاهي زياد مي ترسند و گاهي زياد تهور وجسارت به خرج مي دهند ، گاهي متدين و رو به خدا هستند و گاهي لاابالي ودنبال
فسق و فجور ، يك دست به مصحفند و يك دست به جام ، گه نزد حلالند وگهي نزد حرام ، و بالاخره در زير اين گنبد فيروزه فام نه كافر مطلقند و نه
مسلمان تمام .
حالابايد ديد اين ناهماهنگي در عمل و رفتار و كنش از كجا پيدا مي شود ؟ چرابعضي از مردم گاهي مثل كبك خوش مي خرامند و گاهي مثل كلاغ ناهنجار
مي دوند؟ منشأ اين ناهماهنگي و يكنواخت نبودن در عمل و رفتار همانا ناهماهنگي وانتظام نداشتن افكار و احساسات است .
اين آشفتگي در عمل مولود ومعلول آشفتگي روح است و به تعبير رسول اكرم مولود صف بندي و جبهه بندي وجنگ و نزاعي است كه بين انواع افكار و
احساسات است . پس بايد كاري كرد كهاين آشفتگي روحي و اين جنگ داخلي متاركه شده و صلح و صفاي واقعي بين انواعافكار با هم و انواع
احساسات با هم پيدا شودولي البته صلح و صفاي واقعي نه صلح موقت و مسلح . تا صلح و صفاي واقعي بينافكار و احساسات پيدا نشود نمي توان به
بر قراري صلح ميان افراد با هم وملتها و دولتها با هم اميدوار بود . يكي از فلاسفه عصر ما مي گويد : " آنكسي كه با خودش هميشه در جنگ است
چگونه مي تواند با ديگران در صلح و صفاباشد " . در اينجا بار ديگر احتياج بشر را به " دين " احساس مي كنيم ، چونرام كردن و مطيع ساختن احساسات
اماره بشر از عهده هر قوه و قدرت ديگر خارجاست ، هر قوه و قدرت ديگر مقهور و آلت هوا و هوس بشر واقع مي شود ، خواهآنكه آن قدرت زور باشدو يا
علم و يا چيز ديگر . وقتي كه " علم و مال و منصب و جاه و قران فتنهآرد در كف بد گوهران " و همه اينها به منزله آلت قتاله و تيغي بوده باشدكه در كف
زندگي مست بدهيم پس بايد فكر ديگري كرد . رام كردن و مطيع ساختنسركشيها و طغيانهاي نفساني بر ضد عقل و اخلاق كار عقل و تدبير نيست . به
قول مولوي :
كشتن اين ، كار عقل و هوش نيست شير باطن سخره خرگوش نيست
دوزخ است اين نفس و دوزخ اژدهاست كو به درياها نگردد كم و كاست
هفت دريا را در آشامد هنوز كم نگردد سوزش آن خلقسوز
عالمي را لقمه كرد و در كشيد معده اش نعره زنان هل من مزيد
آن قوه و قدرتي كه مي تواند چنين اعجازي بكند و شير باطن را در قيد كندو رام و تسليم نمايد ، اهريمن نهفته در باطن را به صورت فرشته صلح در آورد،
آشفتگيها و اختلالهاي ضمير را تبديل كند به انتظام و استحكام ، عملانسان را منظم و يكنواخت و بر راه راست كند همانا دين است .
درتعبيرات دين " صراط مستقيم " و " راه راست " زياد آمده . در مقابل راهمستقيم راه كج و معوج است . مردماني كه بر صراط مستقيم و راه راست مي
باشند همانها هستند كه بين انواع افكار و احساساتشان يعني بين قوه خيال وقوه عاقله شان هماهنگي و سازگاري است ،شيطان خيال و واهمه آنها
تسليم فرشته عقل است و بين انواع احساسات آنها ازپست ترين احساسات و شهوات و ميلها و آرزوها تا عالي ترين عواطف ديني ووجداني آنها
هماهنگي است ، شهوات آنها تابع فطرت پاك آنهاست .
قهراچنين مردمي روي يك خط مستقيم حركت مي كنند . خداوند همه ما را توفيق دهدكه بر راه راست و صراط مستقيم بوده باشيم و به چپ و راست
منحرف نگرديم .
این مطلب از سایت خودمو نی <!-- m -->
http://www.tebyan.net<!-- m --> انتخاب شده است
