« تالار گفتگوی توبه

[صافات]

[JUSTIFY]توبه در قرآن

معنای توبه

توبه در لغت به معنای رجوع و بازگشت از گناه است و دراصطلاح عبارت است از: «رجوع از طبیعت [حیوانی] به سوی روحانیت نفس بعد از آنکه به واسطه معاصی و کدورت نافرمانی، نور فطرت و روحانیت محجوب به ظلمت و طبیعت شده است.»[1] در قرآن هم به معنای « رجوع انسان گناهکار» آمده و هم به معنای «توفیق توبه دادن از طرف خداوند به بندة معصیت کار» و هم به معنای « قبول و پذیرش توبه از جانب خداوند متعال» آمده است.

در نتیجه، می­توان گفت: هر توبة انسان، محفوف و پیچیده شده در دو توبه الهی است: یکی توفیق دادن به بنده برای توبه و دیگری پذیرفتن توبه بندگان است و ممکن است هرسه توبه را به معنای لغوی برگشت داد؛ به این معنی که توبه از انسان، رجوع از گناه و بازگشت از معاصی است و توبه اول از خداوند، رجوع به فضل و رحمتش به سوی بنده است و توبه دوم، رجوع به قبول آن از بنده است.[2]

در آیه­ای از قرآن این سه معنی کنار هم جمع شده است؛ آنجا که فرمود: [/JUSTIFY]
[JUSTIFY]ثُمَّ تابَ عَلَیهِم لِیَتُوبُوا إِنَّ اللهَ هُوَ التَوّابُ الرَّحِیمُ؛[3] [/JUSTIFY]
[JUSTIFY]«سپس خداوند به آنها برگشت (توفیق توبه داد) تا توبه و برگشت کنند. خداوند بسیار توبه پذیر مهربان است.» [/JUSTIFY]

[صافات]

[JUSTIFY]

تشویق به توبه

قرآن کریم در آیات متعددی مردم را به توبه و رجوع از گناه و بازگشت به درگاه الهی تشویق و ترغیب کرده است: 1.[/JUSTIFY]

[JUSTIFY]اَلَم یَعلَمُوا أَنَّ اللهَ هُوَ یَقبَلُ التَّوبَةَ عَن عِبادِهِ وَ یَأخُذُ الصَّدَقاتِ وَ أَنَّ اللهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ؛[4] [/JUSTIFY]

[JUSTIFY]«آیا نمی دانستند که فقط خداوند توبه را از بندگانش می پذیرد و صدقات را می;گیرد و خداوند توبه پذیر مهربان است؟»

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: [/JUSTIFY]

[JUSTIFY]« اللهُ أَفرَحُ بِتَوبَةِ عَبدِهِ مِنَ العَقِیمِ الْوَالِدِ وَ مِنَ الضَّالِ الواجِدِ وَ مِنَ الظَّمانِ الوارِدِ؛[5] [/JUSTIFY]

[JUSTIFY]خداوند بر اثر توبه بنده اش خوشحال  تر است از کسی که عقیم بوده، بچه دار شده و از کسی که گمشدة خویش را یافته و از تشنهای که به آب رسیده است.»

2. خداوند در قرآن می فرماید: [/JUSTIFY]

[JUSTIFY]قُل یا عِبادِیَ الَّذینَ أَسْرَفُوا عَلیَ أَنْفُسِهِم لاتَقنَطُوا مِن رَحمَةِ اللهِ إِنَّ اللهَ یَغفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً إِنَّهُ هُوَ الغَفُورُ الرَّحِیمُ وَ أَنِیبُوا إِلی رَبِّکُم وَ أَسلِمُوا لَهُ مِن قَبلِ أن یَأتِیَکُم العَذابُ ثُمَّ لاتُنصَرُونَ؛[6] [/JUSTIFY]

[JUSTIFY]«بگو ای بندگان من که بر خود اسراف و ستم کردهاید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را میآمرزد، به درستی که خداوند بخشنده مهربان است. و به درگاه پروردگارتان باز گردید و در برابر او تسلیم شوید، پیش از آنکه عذاب به سراغ شما آید، سپس از سوی هیچ کس یاری نشوید.» [/JUSTIFY]

[JUSTIFY] [/JUSTIFY]

[صافات]

[JUSTIFY]

در واقع این ندای الهی همیشه در گوش بندگان است که:

هر چه که هستی بیا گر چه که پستی بیا توبه شکستی بیا دوست نظر میکند
نیمه شب خلوت است مظهر هر رأفت است عاشق شوریده را دوست نظر میکند ای شده غرق گناه خواب گران تا به کی چارة درد تو را دیدة تر می کند

***

3. در آیه دیگر می فرماید: [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]وَ هُوَ الَّذی یَقبَلُ التَّوبةَ عَن عِبادِهِ وَ یَعفُوا عَنِ السَّیئاتِ وَ یَعلَمُ ما تَفعَلُونَ[؛[7] « [/JUSTIFY]

[JUSTIFY]او (خدا) کسی است که توبه را از بندگانش میپذیرد و گناهان را می بخشد و آنچه را انجام می دهید، می داند.»

نکته قابل دقت این است که در واقع، خداوند می فرماید: [/JUSTIFY]

[JUSTIFY]با اینکه از تمام اسرار زندگی و رفتارهای پشت پرده شما اطلاع دارم و لحظه به لحظه اعمال شما را زیر نظر داشته ام، با این حال توبه شما را می پذیرم [/JUSTIFY]

[size=99px]
[JUSTIFY] [/JUSTIFY]